Klauzule mediacyjne jako sposób rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami – czy warto?

Nie jest tajemnicą, że w kontaktach między przedsiębiorcami konflikty są w zasadzie nieuniknione. Charakter wielu relacji biznesowych jak również stopień ich skomplikowania wymaga często szybkiego, sprawnego i zdecydowanego działania. Powszechnie wiadomo, że umowy sporządza się zasadniczo nie na czas pokoju – ale właśnie na czas wojny. Jak zatem uniknąć często wieloletniej batalii sądowej i sprawnie rozwiązać zaistniały spór? Czy już w chwili podpisania umowy przedsiębiorca może niejako zmusić swojego kontrahenta do podjęcia rozmów ugodowych przed wstąpieniem na drogę sądową?

Czym właściwie jest mediacja?


Mediacja w rozumieniu ustawowym została określona w art. 183(1) i następnych Kodeksu postępowania cywilnego. To najogólniej ujmując, pomoc neutralnej osoby trzeciej skonfliktowanym stronom w rozwiązaniu zaistniałego sporu. W praktyce jest to spotkanie stron w obecności mediatora. Mediacja może zakończyć się na pierwszym spotkaniu, ale może również trwać przez dłuższy okres – w zależności od charakteru, zawiłości sprawy oraz przede wszystkim nastawienia stron. Również w toku procesu Sąd może skierować strony do mediacji – także z ich wyraźnej inicjatywy.

Warto również podkreślić, że postępowanie mediacyjne (w przypadku dojścia do porozumienia przez Strony) pozwala na znaczną – w porównaniu z postępowaniem sądowym - oszczędność kosztów. W zakresie mediacji sądowej ich wysokość określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 roku w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym. W przypadku mediacji pozasądowej koszty ustala się w umowie Stron z mediatorem. W kontekście powyższego nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że mediacje pozwalają na znaczne przyśpieszenie zakończenia sprawy – to Strony są tu niejako gospodarzami. Sami ustalają częstotliwość i ilość spotkań mediacyjnych.

Zalety klauzuli mediacyjnej

Wprowadzenie do umowy klauzuli mediacyjnej daje podstawę do rozwiązania sporu we wczesnym jego stadium. Niejednokrotnie w pierwotnej fazie konflikt nie jest jeszcze na tyle zaogniony, że uniemożliwiałby osiągnięcie kompromisu. Co niezwykle istotne, mediacja pozwala stronom umowy na głębszą refleksję i zastanowienie się, czy zainicjowanie procesu jest konieczne. Pomaga oszacować korzyści jakie można uzyskać w przypadku wygrania batalii sądowej oraz to jakie skutki będzie niósł za sobą proces przegrany. W dłuższej perspektywie może się bowiem okazać, że profity z wygranej w Sądzie sprawy mogą w efekcie okazać się nieopłacalne.
Jak właściwie powinna brzmieć klauzula?

Zasadniczym celem klauzuli mediacyjnej jest ochrona i zabezpieczenie łączącego strony stosunku umownego. Może ona przybrać różne brzmienie. Ważne jest jednak aby obligowała strony porozumienia do poddania sporu w pierwszej kolejności wybranemu mediatorowi. Istnieje przy tym wiele ośrodków proponujących swoje pośrednictwo w poprowadzeniu rozmów.
Przykładowa klauzula:

1. Wszelkie spory wynikające z umowy lub pozostające z nią w związku będą rozwiązywane w trybie mediacji zgodnie z Regulaminem ………………………………… – wybrane centrum mediacyjne.

2. Jeżeli spór nie zostanie rozwiązany zgodnie z Regulaminem ………………………………………… w terminie (...) dni po złożeniu wniosku o przeprowadzenie mediacji lub w innym terminie uzgodnionym pisemnie przez strony, każda ze stron może poddać spór pod rozstrzygnięcie właściwego Sądu.

Jeśli nie mediacja – to co?

Mediacja jest jedynie jednym z wielu pozasądowych sposobów rozwiązywania sporów. Strony mogą również podjąć negocjacje (same rozwiązują konflikt negocjując ze sobą) czy też arbitraż (oddanie sprawy pod rozstrzygnięcie sądu arbitrażowego). Wachlarz możliwych działań jest zatem dość szeroki.

Podsumowując…

Spór z kontrahentem może nie tylko zakłócić prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa, ale przede wszystkim wpłynąć na jego ogólny wizerunek. W wielu krajach pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów cieszą się dużą popularnością i są chętnie wykorzystywane nie tylko przez przedsiębiorców, ale również przez osoby fizyczne. Zwraca się uwagę przede wszystkim na takie zalety jak efektywność, oszczędność czasu i środków na prowadzenie sporu. Wbrew niejednokrotnie krążącym opiniom zainicjowanie mediacji nie świadczy o słabości danej strony, czy też obawach co do wygrania przyszłej sprawy sądowej. Jest raczej postawą świadczącą o dojrzałości i dbałości o własne interesy. Wskazuje na świadomość swoich praw i odwagę do zainicjowania niejednokrotnie trudnych rozmów. Warto zatem podjąć taką próbę i odpowiednio skonstruować swoją umowę.
Trwa ładowanie komentarzy...